Google
WWW 1ο ΣΕΚ

Διεύθυνση

Τηλ./FAX :

E-Mail:

mail@1sek-chiou.chi.sch.gr

Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο
 

Διαμόρφωση του εξωτερικού χώρου του σχολείου - ΜΕΡΟΣ 5o

•  Εργασίες των μαθητών

  Στη συγκεκριμένη ενότητα παρουσιάζονται οι βιβλιογραφικές εργασίες που εκπονήθηκαν από τους μαθητές κατά τη διάρκεια του προγράμματος.

  1ο ΤΕΕ Χίου

Εργασία για το πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης

Θέμα : Αγγελική

 

Επιστ.Όνομα : Pittosporum sp .

Οικογένεια : Pittosporaceace

Καταγωγή : Κίνα , Ιαπωνία , Νέα Ζηλανδία , Αυστραλία

 

Περιγραφή : Θάμνος αειθαλής , ύψους 2-4μ. Τα φύλλα του είναι δερματώδη , κανονικού μεγέθους , στιλπνά , λαμπερά , σκουροπράσινα , σχήματος αντοωειδούς . Πολλές ποικιλίες έχουν μικρότερα φύλλα , σχήματος αιχμής δόρατος ή δύο αποχρώσεων (πανασέ) , με ρυτιδώδεις απολήξεις. Η νάνος ποικιλία έχει κανονικό φύλλο με μικρότερες διαστάσεις . Η πιο γνωστή ποικιλία είναι η P . tobira .

Ανθοφορία : Άνθη πολύ αρωματικά λευκά ως λευκοκίτρινα σε ταξιανθίες . Αναπτύσσονται στην άκρη των βλαστών την Άνοιξη (Μάιο-Ιούνιο) , είδους σύνθετου σκιάδιου . Καταλήγουν όταν ωριμάσουν σε μικρές κάψες που φιλοξενούν εσωτερικά πορτοκαλοκόκινα σπέρματα . Όταν η κάψα ανοίξει εμφανίζονται τα σπέρματα , που λόγο του χρωματισμού τους , προσφέρουν μια ιδιαίτερη διακοσμητική αξία .

 

Πολλαπλασιασμός : Πολλαπλασιάζεται με σπόρο , ο οποίος απαιτεί στρωμάτωση το φθινόπωρο για αντιμετώπιση του λήθαργου . Μπορούμε επίσης να την κόψουμε τον Σεπτέμβρη και τον Οκτώβρη για να πάρουμε ρίζες της πλάι στα ρυάκια όπου φυτρώνει η άγρια , η να φυτέψουμε μια σε μεγάλη γλάστρα στη βεράντα .

 

Απαιτήσεις : Δεν έχει ιδιαίτερες απαιτήσεις όσον αφορά το έδαφος ,είναι σκληρό φυτό , εύκολο στην καλλιέργεια του . Παρουσιάζει πολύ καλή αντοχή σε παραθαλάσσια σημεία , αλατούχα εδάφη και στο κρύο . Μπορεί να αναπτυχθεί σε ημισκιερά σημεία , προτιμά όμως τα ηλιόλουστα , γόνιμα και στραγκιζόμενα εδάφη . Προσβάλλεται από αφίδες και κοκοειδή παρουσιάζοντας πολύ καλή αντοχή σε μυκητολογικές προσβολές . Εύκολα προσαρμόζεται σε δύσκολες συνθήκες . Ανέχεται τα σκληρά κλαδέματα .

Διακοσμητική αξία : Μεγαλύτερη διακοσμητική αξία παρουσιάζει το φύλλωμα του απ' ότι το άνθος .

 

Χρησιμότητα : Στην κηποτεχνία το χρησιμοποιούμε σε γλάστρες , σε ζαρντινιέρες , στο κήπο κατά συστάδες ή γραμμές , δημιουργώντας φράχτες πυκνούς , με ιδιαίτερη καλλωπιστική αξία . Η δυνατότητα του συνεχούς κλαδέματος μας προσφέρει ένα φυτό με πολλές δυνατότητες διαμόρφωσης , σε ποικίλα σχήματα . Η νάνος κατηγορία ( P . nanum ) χρησιμοποιείται σε βραχόκηπους , σε γλάστρες , σε ζαρντινιέρες , σε τελειώματα χλοοτάπητα η για κάλυψη ατελειών μέσα σε χλοοτάπητες (φρεάτια ποτίσματος , σχάρες απορροής ομβρίων). Η αντοχή του σε αλατούχα εδάφη προσφέρει τη δυνατότητα χρησιμοποίησης του πολύ πλησίον της θάλασσας . Με κατάλληλο κλάδεμα , διαμορφώνεται σε μικρό δέντρο και χρησιμοποιείται σε δεντροστοιχίες σε δρόμους και πάρκα.

 

Νίκος Τζιώτης

 

BOUGAINVILEA (Μπουκανβίλια)

 

Η Μπουκανβίλια είναι εύρωστοι αναρριχώμενοι θάμνοι, με καταγωγή τις άνυδρες περιοχές της Νότιας Αμερικής. Ανάλογα με την ποικιλία, έχουν λίγο ή πολύ αγκαθωτά κλαδιά. Είναι φυτά φυλλοβόλα. Δεν είναι ακριβώς τα λουλούδια, αλλά τα βράκτια που τα περικλείουν, εκείνα που επί μήνες δίνουν τα τόσο έντονα χρώματα που θαυμάζουμε στις Μπουκανβίλιες. Πολλές ποικιλίες έχουν εγκλιματιστεί στα δικά μας μέρη με θαυμάσια αποτελέσματα στο παραλιακό και νησιωτικό χώρο. Οπωσδήποτε μπορούν να ζήσουν και σε πιο κρύα κλίματα αρκεί η θερμοκρασία να μην κατεβαίνει κάτω από 0 ο C , γιατί τότε τα φυτά παγώνουν. Η καλλιέργεια σε γλάστρα είναι μια λύση. Για να ανθίσουν απαιτούν άπλετο ήλιο.

Υπάρχουν διάφορα είδη βρακτίων:

•  "Amethist"

Μεγάλα βράκτια με χρώμα χλωμό μοβ και μικρής ανάπτυξης.

•  "Barbara Karst"

Βράκτια με χρώμα φωτεινό κόκκινο.

•  "Brilliant"

Βράκτια με χρώμα πορτοκαλί μέχρι σκούρο κόκκινο.

•  " California Gold"

Βράκτια με χρώμα κίτρινο που τείνει στο κόκκινο της φωτιάς. Η ανθοφορία είναι μακρά και είναι πιο ευαίσθητοι στο κρύο από τις κόκκινες.

•  globra "Sanderiana"

Από τον Ιούνιο μέχρι τον Οκτώβριο τα βράκτια είναι φωτεινά με χρώμα μοβ πορφυρό. Είναι πολύ εύρωστη με ωραίο γυαλιστερό πράσινο φύλλωμα και είναι πιο ανθεκτική ποικιλία. (-5 ο C)

•  "Jamaica White"

Μεγάλες ταξιανθιές με λευκά βράκτια, που τείνουν να αποκτήσουν ροζ αποχρώσεις με τις πρώτες πτώσεις της θερμοκρασίας. Γι΄ αυτό αργά το καλοκαίρι στο ίδιο φυτό βρίσκουμε διάφορους τόνους ροζ μέχρι άσπρο.

•  "Killie Campbell "

Τα βράκτια αυτά έχουν χρώμα ανοικτό ροζ και είναι φυτό μικρής ανάπτυξης.

•  "Marie"

Είναι μέτριας ανάπτυξης με κόκκινα βράκτια.

•  Refulgens

Πολύ εύρωστη ποικιλία, με μεγάλες και μόνον επαρκείς ταξιανθιές, με βράκτια ανοικτό μοβ.

•  Scarlet O ' Hara

Είναι μια πολύ εύρωστη ποικιλία με βράκτια χρώματος κόκκινου της φωτιάς.

•  Spectabilis

Είναι από τις πλέον εύρωστες, πολύ ακανθώδεις με πολύ μεγάλα φύλλα. Πλατιά βράκτια ροζ-λιλά σε μακριές ταξιανθιές συγκεντρωμένες στις άκρες των κλαδιών.

•  " Temple Fire "

Συμπαγής, θαμνοειδής βλάστηση με καφέ και κόκκινα βράκτια.

 

Μιχάλης Σεζένιας

 

ΓΕΡΑΝΙ

 

Καταγωγή:

Το γεράνι ( Geranium ή Pelargonium sp ., Geraniaceae ) ή πελαργόνι ή μολόχα είναι αυτοφυές φυτό της εύκρατης ζώνης.

 

Περιγραφή του φυτού:

Υπάρχουν περίπου 300 είδη και έχουν δημιουργηθεί εκατοντάδες ποικιλίες. Τα καλλιεργούμενα είδη ανήκουν στο γένος Pelargonium . Μεγάλο καλλιεργητικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ακόλουθα είδη:

•  P . zonale , κοινώς γεράνι. Φυτό θαμνόμορφο με σαρκώδεις βλαστούς, φύλλα καρδιόσχημα σχεδόν στρογγυλά, παχιά, χνουδωτά και άνθη μονά ή διπλά σε ταξιανθία σκιαδίου, άσπρα, ροζ ή κόκκινα, σε πολλές αποχρώσεις.

•  P . gradiflorum , κοινώς πελαργόνι ή μαυρομάτα. Θαμνόμορφο φυτό, με σαρκώδεις βλαστούς, φύλλα καρδιόσχημα, λοβώδη, οδοντωτά και άνθη μεγάλα, σε επάρκεια σκιάδια, διαφόρων χρωματισμών με εντονότερες νευρώσεις.

•  P . peltatum , κοινώς βαμβακούλα ή μαστιχιά, με βλαστούς κρεμαστούς, λεπτούς, λείους, φύλλα έλλοβα, λεία και άνθη σε μικρή ταξιανθία (5-8 άνθη), μονά ή διπλά, σε πολλά χρώματα.

•  P . capitatum , κοινώς αμπαρρόριζα, σε μορφή ημισφαιρικού θάμνου, με φύλλα χνουδωτά, πλατιά, ωοειδή, έλλοβα, οδοντωτά, σταχτοπράσινα, πολύ εύοσμα και άνθη ροζ-μοβ, σε επάκριες ταξιανθίες.

 

Πολλαπλασιασμός:

Πολλαπλασιάζονται με μοσχεύματα. Τα μοσχεύματα μήκους 10-12 εκ., κόβονται την άνοιξη από τα μητρικά φυτά μετά από 6-8 ώρες (ή και μέχρι 24 ώρες) τοποθετούνται σε υπόστρωμα ριζοβολίας από άμμο ή άμμο-περλίτη μέχρι να ριζοβολήσουν και στη συνέχεια μεταφυτεύονται. Αν τα μοσχεύματα κοπούν το φθινόπωρο, τοποθετούνται σε προφυλαγμένο σπορείο.

Ανθίζουν από την άνοιξη έως το φθινόπωρο. Το πελαργόνι ανθίζει μόνο την άνοιξη.

Το καταλληλότερο έδαφος για τα ανεπτυγμένα φυτά είναι το ελαφρύ αμμοπηλώδες, πλούσιο και στραγγερό έδαφος, με pH περίπου 6,5. Το γεράνι και η αμπαρρόριζα είναι λιγότερο απαιτητικά. Για τις γλάστρες το εδαφικό μείγμα αποτελείται από κηπόχωμα- φυλλόχωμα- άμμο ή κηπόχωμα- κοπριά- τύρφη, σε αναλογία 2:1:1.

Ευδοκιμούν σε ζεστές περιοχές και αντέχουν για μικρό διάστημα τις χαμηλές θερμοκρασίες, καθώς είναι ευαίσθητα στο κρύο. Προτιμούν θέσεις ηλιαζόμενες.

 

Καλλιεργητικές φροντίδες:

Τα ποτίσματα είναι απαραίτητα την εποχή της ανάπτυξης των φυτών. Τότε γίνονται και υδρολιπάνσεις με πλήρες λίπασμα ανά 15-20 ημέρες. Τα φυτά κορυφολογούνται στο τέλος του χειμώνα για να αποκτήσουν περισσότερες διακλαδώσεις. Η φυτοπροστασία δεν αποτελεί πρόβλημα για τα φυτά. Μερικές φορές όμως τα μοσχεύματα προσβάλλονται από μύκητες. Παρουσιάζονται προσβολές από μύκητες ή βακτήρια και στα φύλλα προκαλούν σοβαρότερες ζημιές οι σκωριάσεις και οι ιώσεις.

 

Χρησιμοποίηση:

Φυτεμένα σε γλάστρες διακοσμούν βεράντες, αυλές, κήπους και πλατείες. Ακόμη φυτεύονται σε κήπους ή πάρκα, ομαδικά σε παρτέρια ή συνδυασμένα με άλλα ποώδη, καθώς και για δημιουργία ανθισμένων κηλίδων σε χλοοτάπητες.

Νίκος Τζιώτης

Πικροδάφνη

(Ροδοδάφνη ή Νήριον)

 

Είναι ενδημικό της Ευρώπης και της Κεντρικής και Ανατολικής Ασίας, αν και μπορεί να απαντηθεί ως καλλωπιστικό φυτό σε πολλά μέρη του κόσμου.

 

Περιγραφή: Είναι αειθαλής θάμνος ή χαμηλό δέντρο. Μπορεί να γίνει μέχρι 3-4 μέτρα ψηλός. Όλα τα μέρη του φυτού είναι δηλητηριώδη, αν φαγωθούν. Τα φύλλα είναι σκουροπράσινα, δερματοειδή, λογχοειδή με διαστάσεις κατά μέσο όρο 15 cm στο μήκος και 2-2,5 cm στο πλάτος. Είναι φυτό μέτριας ανάπτυξης και σφαιρικού σχήματος. Μερικές ποικιλίες φέρουν φύλλο πανασέ. Τα κλαδιά του είναι ευθυτενή και πλούσια σε κόμμι (λατέξ).

 

Ανθοφορία: Τα λουλούδια εμφανίζονται σε επάκριες ταξιανθίες το καλοκαίρι, από το τέλος Μαΐου μέχρι το Νοέμβριο. Έχουν μια σωληνοειδή βάση, αλλά ανοίγουν έξω στις άκρες. Μπορούν να είναι μονά, ημίδιπλα ή διπλά, σε διάφορες αποχρώσεις, όπως κόκκινο, βερικοκί, ροζ, σομόν ή λευκό. Σε αρκετές ποικιλίες τα άνθη είναι αρωματικά. Κατά τη διάρκεια ολόκληρου του καλοκαιριού παράγει πολύ εντυπωσιακά άνθη και σε ήπια κλίμακα μπορεί να συνεχίσει μέχρι τα μέσα του φθινοπώρου. Τα λουλούδια είναι πολύ μεγάλα, σε σχήμα χωνιού. Οι καρποί του θυμίζουν εκείνους του μπιζελιού, αλλά είναι πολύ μεγαλύτεροι σε σκούρο καφέ. Μέσα στα περικάρπια περιέχονται σπόροι εφοδιασμένοι με θυσανοειδή φτερά.

 

Πολλαπλασιασμός: Πολλαπλασιάζεται με σπόρο ή με μοσχεύματα, που λαμβάνονται από ημιξυλοποιημένους βλαστούς την άνοιξη.

 

Απαιτήσεις: Η πικροδάφνη αναπτύσσεται σε αμμώδεις, ασβεστώδεις και ηλιόλουστες περιοχές, ιδιαίτερα στα στρώματα της Μεσογείου και στις κοίτες των ποταμών που παραμένουν στεγνές τον περισσότερο χρόνο. Δεν έχει ιδιαίτερες απαιτήσεις όσον αφορά στο έδαφος. Μπορεί να αναπτυχθεί σε αλατούχα εδάφη και σε παραθαλάσσιες περιοχές. Ανθεκτικό στην ξηρασία, αν και αρδευόμενο το καλοκαίρι προσφέρει πλούσια ανάπτυξη και ανθοφορία. Αντέχει στους ισχυρούς ανέμους, αλλά δεν αντέχει σε κρύο κάτω των 0 ο C , θερμοκρασία κάτω της οποίας παγώνει. Παρ' όλα αυτά, μετά από αυστηρό κλάδεμα αναβλαστάνει γρήγορα. Εγκλιματίζεται σε ημισκίερες θέσεις, αλλά προτιμά τις ηλιόλουστες, όπου αναπτύσσει και το μέγιστο της ανθοφορίας του. Προσβάλλεται από αφίδες (μελίγκρες) την Άνοιξη.

 

Διακοσμητική αξία: Το πλούσιο φύλλωμα, η παρατεταμένη και πλούσια ανθοφορία σε όλη τη διάρκεια τη θερμής περιόδου και το κανονικό του σχήμα.

 

Χρησιμότητα: Στην κηποτεχνία το χρησιμοποιούμε σε κήπους, πάρκα, γλάστρες, ζαρντινιέρες, σε νησίδες δρόμων, για συγκράτηση πρανών, σε πεζοδρόμια και φράχτες. Φυτεύεται μόνο του ή κατά συστάδες σε χώρους με χλοοτάπητα. Χρησιμοποιείται σε παραθαλάσσιες περιοχές. Οι νάνες ποικιλίες σε βραχόκηπους μεσογειακής χλωρίδας.

 

Νίκος Τζιώτης - Πέτρος Τσιαδής

 

 

ΛΕΒΑΝΤΑ

 

Η Λεβάντα ή Lavandula stoechas ανήκει στην οικογένεια των Χειλανθών. Φυτρώνει σε πετρώδη μέρη της Μεσογείου και έχει ύψος έως και 1 μέτρο. Υπάρχουν 3 είδη λεβάντας, η angustifolia , που έχει λιλά λουλούδια, τα οποία βγαίνουν τον Ιούνιο- Ιούλιο και ζει σε όλα τα εδάφη, η hidcote , που έχει έντονα μπλε άνθη και η Nana Compacta , που έχει ανοιχτό μπλε άνθος. Η Λεβάντα χρησιμοποιείται στην αρωματοποιία, στη σαπωνοποιία και τη φαρμακοποιία. Λειτουργεί κατά του σκώρου (των ρούχων), διαφόρων ασθενειών και δρα ως χαλαρωτικό για στρες, πονοκεφάλους και αϋπνίες. Επίσης, η λεβάντα είναι ένα θαυμάσιο φυτό επικαλύψεως που ζει σε όλα τα εδάφη, ακόμη και σε ξηρά. Θέλει προσήλιες θέσεις. Φυτεύεται σε μπορντούρες, σε ομάδες, σε συστάδες, σε βραχόκηπους και σε επικλινή εδάφη. (-20 o /-15 o C)

 

Τηλέμαχος Μελεξές

 

 

ΣΠΑΡΤΟ

 

Το σπάρτο είναι ένα φυτό σε σχήμα θάμνου και έχει αειθαλές φύλλωμα με στρογγυλό σχήμα. Η χρυσοκίτρινη αρωματισμένη ανθοφορία του είναι από τον Ιούνιο μέχρι το Σεπτέμβριο. Το ύψος του είναι από 1 έως 3 μέτρα και ανήκει στην οικογένεια Ieguminosae . Τα κλαδιά του είναι όρθια, σχοινόμορφα και πολυάριθμα. Τα φύλλα του είναι αραιά, με μήκος από 1 έως 3 εκατοστά, λογχοειδή και εύπτωτα. Τα άνθη είναι αρωματικά και διατάσσονται σε ακραίους βότρεις. Ακόμα έχουν σωληνοειδές κάλυμμα με 5 πολύ μικρούς οδοντοτές και είναι κίτρινα ψυχόμορφα άνθη που έχουν μήκος 2 εκατοστά. Ο καρπός, που ονομάζεται και χένδρωπας, είναι επίπεδος και τριχωτός. Απαντάται σε θαμνώνες χαμηλού υψομέτρου και αντέχει σε πολύ ξηρά εδάφη, αλλά υποφέρει στη σκιά. Καλλιεργείται συχνά σε πάρκα και πρανή δρόμων. Ακόμη χρησιμοποιείται για επενδύσεις και σταθεροποίηση επίκλινων (-15 ο /-10 ο C ).

 

Γιώργαλος Στέφανος

 

ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΑ

 

α) ΚΑΤΑΓΩΓΗ

Η καλλιέργεια της τριανταφυλλιάς ήταν γνωστή στους αρχαίους Αιγυπτίους, Πέρσες και Έλληνες. Ακτοφυή φυτά της βρέθηκαν κυρίως στο βόρειο ημισφαίριο, από τα οποία 18 είδη βρέθηκαν στην Ελλάδα. Η διάδοση βελτιωμένων ποικιλιών στη χώρα μας άρχισε στα μέσα του περασμένου αιώνα, ενώ η συστηματική καλλιέργεια σε θερμοκήπια πριν λίγες δεκαετίες.

β) ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ

Είναι πολυετής θάμνος, αειθαλής ή φυλλοβόλος με όρθιους αγκαθωτούς βλαστούς. Τα φύλλα του είναι εναλλασσόμενα, σύνθετα, με 3-7 φυλλάρια. Τα άνθη του αναπτύσσονται στις αρχές των βλαστών μοναχικά ή σε μπουκέτα. Το φυτό αυτό έχει γίνει το πιο αξιαγάπητο κι αυτό το οφείλει κυρίως στις πολλές μορφές που παίρνει, στα εντυπωσιακά άνθη της με τη μεγάλη ποικιλία χρωμάτων και στο εξαίσιο άρωμά τους.

 

γ) ΟΜΑΔΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ

  1. Υβρίδια τσαγιού: είναι οι επικρατέστερες ποικιλίες θαμνωδών τριανταφυλλιών στους κήπους, με 2-5 άνθη σε μεγάλα κοτσάνια και με ποικιλία.
  2. Νάνες ή μινιατούρες: μικροί θάμνοι 20-30 εκατοστά και με πολλά άνθη από άνοιξη μέχρι φθινόπωρο. Φυτεύονται σε αποστάσεις 20 εκατοστών και είναι κατάλληλες για μπορντούρες και βραχόκηπους.
  3. Πολύανθα και Φλορίμπουνα: είναι χαμηλότερα από τα υβρίδια τσαγιού και με μικρότερα άνθη. Διακρίνονται για την επαναλαμβανόμενη άνθησή τους.
  4. Δενρόδης
  5. Αναρριχόμενες

 

δ) ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ

Ευδοκιμεί σε όλα τα εδάφη, εκτός από τα πολύ όξινα και τα πολύ υγρά. Η φύτευση πρέπει να γίνεται το φθινόπωρο (Νοέμβριο) ή την άνοιξη (Μάρτιο). Η λίπανση πρέπει να γίνεται κατά την περίοδο της άνθησης, συντελώντας έτσι στην καλή ανάπτυξη και πλούσια ανθοφορία των φυτών. Η κοπριά είναι απαραίτητη και το πότισμα πρέπει να είναι άφθονο (όχι υπερβολικό) κατά το καλοκαίρι και όταν τα φυτά είναι ανθισμένα.

 

ε) ΚΛΑΔΕΜΑ

Είναι από τις σπουδαιότερες και πιο απαραίτητες εργασίες. Η τριανταφυλλιά ανθίζει σε ετήσιους βλαστούς, γι΄ αυτό θέλει αυστηρό κλάδεμα. Καλύτερη περίοδος είναι ο Ιανουάριος-Φεβρουάριος πριν τα φυτά αρχίσουν να βλαστάνουν. Τα υπερώριμα άνθη πρέπει να κόβονται, γιατί εξαντλούν το φυτό. Κατά την κοπή των ανθέων, πρέπει να αφήνονται 3-4 μάτια με φύλλα στη βάση του ανθοφόρου στελέχους που μένει στο φυτό. Έτσι εξασφαλίζεται η κανονική ανάπτυξη του φυτού. Τα αδύναμα φυτά κλαδεύονται στα 1-3 μάτια, ενώ τα ζωηρά φυτά στα 5 ή περισσότερα μάτια. Αν υπάρχει κίνδυνος όψιμων παγετών προτιμάται μακρύ κλάδεμα. Οι αδύνατοι και δευτερεύοντες βλαστοί πρέπει να αφαιρούνται.

 

στ) ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ

Η τριανταφυλλιά πολλαπλασιάζεται με εμβολιασμούς και με μοσχεύματα. Για να γίνει ο πολλαπλασιασμός των φυτών με εμβολιασμό, πρώτα ετοιμάζονται τα υποκείμενα. Τα μοσχεύματα για τη δημιουργία των υποκειμένων κόβονται από το Νοέμβριο μέχρι τον Ιανουάριο και στρωματώνονται μέχρι το Μάρτιο, οπότε και φυτεύονται. Ο εμβολιασμός γίνεται Απρίλιο-Μάιο ή Σεπτέμβριο-Οκτώβριο. Οι έτοιμες εμβολιασμένες τριανταφυλλιές φυτεύονται από το Νοέμβριο μέχρι το Μάρτιο.

 

Γιάννης Περδικάρης

 

 

ΑΝΤΙΠΑΓΕΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΣΠΕΡΙΔΟΕΙΔΩΝ

Αντιπαγετική Προστασία :

Η προστασία των δέντρων και των καρπών των εσπεριδοειδών από πιθανούς παγετούς χρειάζεται στις παγειόπληκτες περιοχές μέτρα προληπτικά, τα οποία παίρνουμε πριν και κατά τη διάρκεια του παγετού.

 

Δέκα προληπτικά μέτρα πριν τον παγετό

 

Εκλογή κατάλληλου υποκειμένου:

Σε περιπτώσεις φύτευσης νέων δενδρυλλίων σε παγειόπληκτες περιοχές θα πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στην εκλογή του υποκειμένου. Τα υποκείμενα Πονσίρους και Σιτρούμελλο είναι πιο ανθεκτικά στις χαμηλές θερμοκρασίες σε σχέση με τη νεραντζιά και την ανθεκτικότητα αυτή τη μεταδίδουν και στο εμβόλιο. Συνεπώς, θα πρέπει να προτιμούνται, εφ' όσον βέβαια η περιεκτικότητα του εδάφους σε ασβέστιο το επιτρέπει.

 

Κατασκευή ανεμοθραυστών:

Όταν οι παγετοί που επικρατούν είναι φερτοί (μαύροι) θα πρέπει στη βόρεια πλευρά του δεντρώνα να κατασκευάζονται φυσικοί ή τεχνητοί ανεμοθραύστες.

 

Κάλυψη κορμών και κόμης στα νεαρά δενδρύλλια:

Η κάλυψη των κορμών στα νεαρά δενδρύλλια με άχυρο ή ξηρά χόρτα ή με οποιοδήποτε υλικό που προκαλεί μόνωση (π.χ. σωληνωτά μονωτικά τύπου Armaflex που χρησιμοποιούνται για μονώσεις σωλήνων καλοριφέρ). Η κάλυψη του κορμού πρέπει να γίνει μέχρι την επιφάνεια του εδάφους και να μην μένει ακάλυπτο τμήμα στο λαιμό, δεδομένου ότι εκεί σχηματίζεται θύλακας παγετού.

Επίσης, στέγαστρα από αδιαφανές αδιάβροχο υλικό, που τοποθετούνται πάνω από την κόμη των νεαρών δενδρυλλίων, προσφέρουν καλή προστασία στα νεαρά δενδρύλλια.

 

Αποστράγγιση:

Θα πρέπει να κατασκευάζονται στραγγιστικά αυλάκια ώστε να εξασφαλίζεται καλή στράγγιση στο δενδροκομείο.

 

Ορθολογιστική λίπανση:

Η λίπανση θα πρέπει να είναι τέτοια ώστε να εξασφαλίζεται η κανονική θρέψη των δέντρων χωρίς σχηματισμό λαίμαργων ή ασθενικής βλάστησης. Η λίπανση θα πρέπει να σταματά στα μέσα Ιουνίου ώστε να μη σχηματίζεται μεγάλη καλοκαιρινή βλάστηση.

 

Θεραπεία τροφοπενειών:

Ιδιαίτερη φροντίδα θα πρέπει να λαμβάνεται για τη θεραπεία των τροφοπενειών. Δέντρα που υποφέρουν από τροφοπενείες, ιδιαίτερα μαγνησίου, είναι πολύ ευαίσθητα στον παγετό.

 

Καταπολέμηση εχθρών-ασθενειών:

Τα υγιή δέντρα είναι πιο ανθεκτικά στους παγετούς. Θα πρέπει να λαμβάνεται ιδιαίτερη μέριμνα για την καταπολέμηση των εχθρών και ιδιαίτερα των ακάρεων που εξασθενούν σε μεγάλο βαθμό τα δέντρα.

 

 

Ψεκασμοί με χαλκούχα:

Ψεκασμοί με χαλκούχα φάρμακα αυξάνουν την αντοχή των δέντρων στον παγετό δεδομένου ότι μειώνουν σημαντικά τον αριθμό των επιφυτικών βακτηρίων. Τα βακτήρια συμβάλλουν στο σχηματισμό των παγοπυρήνων και κατά συνέπεια μεγάλος αριθμός βακτηρίων καθιστά πιο ευαίσθητα τα δέντρα στον παγετό. Ψεκασμός με χαλκούχα συνιστάται και μετά τον παγετό για μείωση του μεγέθους των ζημιών.

 

Αποφυγή αυστηρών-άκαιρων κλαδεμάτων:

Πρέπει να αποφεύγεται το αυστηρό κλάδεμα που δημιουργεί μεγάλες τομές καθώς και το όψιμο κλάδεμα, που συντελεί στην αυξημένη τρυφερή βλάστηση.

 

Καταστροφή των ζιζανίων:

Το έδαφος του οπωρώνα πρέπει να είναι γυμνό τουλάχιστον το διάστημα που αναμένονται παγετοί, γιατί με αυτόν τον τρόπο έχουμε μικρότερη ακτινοβολία και κατά συνέπεια η πτώση της θερμοκρασίας είναι μικρότερη.

 

Αντιπαγετική προστασία κατά τη διάρκεια του παγετού

 

Χρησιμοποίηση θερμαστρών:

Με θερμάστρες διαφόρου τύπου καυσίμου είναι δυνατόν να γίνει αποτελεσματική προστασία, αλλά το σημερινό κόστος των καυσίμων κάνει αυτή τη μέθοδο μάλλον ασύμφορη.

 

Χρησιμοποίηση αερομεικτών:

Οι αερομείκτες αναμειγνύουν το θερμότερο στρώμα αέρα που υπάρχει σε κάποιο ορισμένο ύψος από την επιφάνεια του εδάφους (θερμοοροφή) με τα κατώτερα στρώματα του αέρα που είναι και ψυχρότερα. Με αυτόν τον τρόπο, είναι δυνατή η άυξηση της θερμοκρασίας κατά 2 ο -3 ο C . Επίσης, λόγω του ρεύματος που σχηματίζεται απομακρύνεται από τους καρπούς η υγρασία και δεν σχηματίζεται δροσόπαγος («τσόφλι»). Κάθε αερομείκτης σύμφωνα με την ιπποδύναμη που έχει είναι δυνατόν να καλύψει έκταση 35-50 στρ.

 

Τεχνητή βροχή κάτω από την κόμη των δέντρων:

Στις περιπτώσεις που υπάρχει το αναγκαίο νερό (τουλάχιστον 2,5 κυβικά/ώρα/στρέμμα), η τεχνητή βροχή με μικρομπέκ κάτω από το φύλλωμα δίνει πολύ ικανοποιητική προστασία. Πρέπει:

•  Η τεχνητή βροχή να αρχίζει πριν η θερμοκρασία πέσει κάτω από το μηδέν (όταν είναι +1 ο C ) , να συνεχίζεται σε όλη τη διάρκεια του παγετού και να σταματά όταν η θερμοκρασία ξανανεβαίνει στο +1 ο C .

•  Να χρησιμοποιείται ποσότητα νερού 2,5 - 5 κυβικά μέτρα/ώρα/στρέμμα.

•  Να υπάρχει καλή αποστράγγιση και να απομακρύνονται τα νερά από τον οπωρώνα το συντομότερο.

•  Η τεχνητή βροχή να δουλεύει σε πίεση 1,2 - 1,5 ατμόσφαιρες.

 

 

Ηλίας Κοτσάτος

 

 

Τελευταία Ενημέρωση : 2-03-2006